Brüt’ten Net Maaş Hesaplama
Brüt maaştan net maaşı, SGK, işsizlik, gelir ve damga vergisi kesintileriyle yaklaşık hesaplayın.
Brüt’ten Net Maaş Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
İş görüşmelerinde ve sözleşmelerde ücret genellikle brüt olarak konuşulur; ama sizin için asıl önemli olan, ay sonunda banka hesabınıza yatan net maaştır. Bu iki rakam arasında SGK primleri ve vergiler nedeniyle ciddi bir fark oluşur. Bu araç, girdiğiniz brüt maaştan yasal kesintileri düşerek yaklaşık net maaşınızı hesaplar; aynı zamanda işverene toplam maliyetinizi de gösterebilir. Böylece bir iş teklifini değerlendirirken ya da zam pazarlığı yaparken elinize geçecek gerçek tutarı önceden bilirsiniz.
Aracı Nasıl Kullanırsınız?
- Anlaştığınız ya da teklif edilen brüt maaşı girin.
- Gerekiyorsa yıl içindeki ayı seçin; çünkü kümülatif gelir arttıkça vergi dilimi değişebilir.
- Hesapla dediğinizde net maaş, toplam kesinti ve işverene maliyet ayrı ayrı listelenir.
Farklı brüt rakamlar girerek, “bu zam elime ne kadar yansır?” sorusunun somut cevabını görebilirsiniz. Örneğin brütte yapılan 5.000 TL’lik bir artış, kesintiler nedeniyle nete daha az yansır.
Kesintiler Nasıl İşliyor?
Bordronuzdaki başlıca kesintiler şu oranlarla uygulanır: SGK işçi payı %14, işsizlik sigortası işçi payı %1, kademeli gelir vergisi (bu araçta ilk dilim %15 varsayılır) ve damga vergisi binde 7,59. SGK ve işsizlik primi, SGK matrahı üzerinden sabit oranla kesilirken; gelir vergisi, yıl içinde biriken kazancınıza göre artan oranlıdır. Yani yıl başında net maaşınız yüksek başlarken, yıl ilerledikçe üst gelir dilimlerine girdiğiniz için net maaş bir miktar azalabilir. Bu, hesabınızda hata olduğu anlamına gelmez; verginin kademeli yapısının doğal sonucudur.
Asgari Ücret İstisnası ve Diğer Etkenler
Türkiye’de tüm çalışanların maaşının asgari ücrete denk gelen kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır. Bu istisna sayesinde asgari ücretli çalışanlar bu iki vergiyi ödemez; asgari ücretin üzerinde kazananlarda ise yalnızca aşan kısım vergilendirilir. Bunun dışında bordroyu etkileyen başka unsurlar da vardır: engellilik indirimi, özel sağlık ve bireysel emeklilik (BES) katkı payları, sendika aidatı ve AGİ gibi kalemler net tutarı değiştirebilir. Bu araç bu özel durumları içermez; bu yüzden sonucu her zaman yaklaşık bir tahmin olarak değerlendirin.
İşverene Maliyet ve Pratik Öneriler
Net maaşınızla işverenin size ödediği gerçek maliyet birbirinden çok farklıdır. İşveren, sizin kesintilerinize ek olarak SGK işveren payı ve işsizlik işveren payını da öder. Bu yüzden elinize geçen net maaş, işverenin katlandığı toplam maliyetin genellikle yarısından biraz fazlasına denk gelir. Bir iş teklifini değerlendirirken brüt-net farkını mutlaka hesaplayın; “yüksek brüt” her zaman “yüksek net” demek değildir. Kesin bordro için ise işletmenizin muhasebecisine ya da insan kaynakları birimine danışmanız en doğrusudur; onlar sizin özel durumunuza (AGİ, BES, istisnalar) göre net rakamı kuruşuna kadar çıkarır.
Aracı Ne Zaman Kullanmalısınız?
Bu hesaplama, yalnızca yeni bir iş teklifi değerlendirirken değil, birçok anda işinize yarar. Zam görüşmesine hazırlanırken, talep edeceğiniz brütün nete ne kadar yansıyacağını önceden bilmek elinizi güçlendirir. İş değiştirirken iki teklifi adil biçimde kıyaslamak için brüt yerine net rakamlara bakmalısınız; çünkü aynı brüt maaş, yan haklara ve istisnalara göre farklı netler üretebilir. Serbest çalışırken ya da bütçe planlarken de aylık gerçek gelirinizi öngörmek için pratik bir başlangıç noktasıdır. Yine de yıl içinde gelir vergisi dilimi değiştikçe net maaşınızın kademeli olarak azalabileceğini unutmayın; bu yüzden özellikle yılın ikinci yarısında yaptığınız hesapları güncel dilimlerle tekrar kontrol etmek yerinde olur.